پوشاک
پوشاک (پوشش) در کوهنوردی
لباسهای کوهنوردی باید طراحی شده باشند تا کوهنوردان را در شرایط مختلف آب و هوایی و جغرافیایی محافظت کنند و به اونها اجازه بدهند که با راحتی و امنیت بیشتری کوهنوردی کنند. این مواد شامل گزینه های زیر است1-لایهبندی:
به طور کلی، لباسهای کوهنوردی به دلیل طراحی خاص و مواد مورد استفاده در سه لایه اصلی تقسیم میشوند که هر کدام وظیفههای خاصی را بر عهده دارند:
لایه داخلی (Base Layer) ، لایه میانی (Mid Layer) و لایه بیرونی (Outer Layer) که در اینجا به صورت مختصر توضیح میدهیم .
لایه داخلی (Base Layer):
• مواد استفاده شده: این لایه اغلب از پلیاستر، الیاف نایلون یا مخلوطی از آنها ساخته میشود.
• وظیفه: جذب عرق از بدن کوهنورد و انتقال آن به سطح بیرونی برای تبخیر سریع.
• ویژگیها: سریع خشک شدن، ضدباکتریال بودن و حفظ راحتی و خنکی بدن در حالتهای فعالیت فیزیکی شدید
لایه میانی (Mid Layer):
• مواد استفاده شده: از جنس پلیاستر، نایلون یا الیاف گرمایی مثل پشم یا نئوپرن استفاده میشود.
• وظیفه: ایجاد عایق حرارتی برای حفظ گرما در بدن کوهنورد در شرایط سرد.
• ویژگیها: خواص عایق حرارتی، تنفس پذیری مناسب برای حفظ خشکی بدن و جلوگیری از سرمازدگی
لایه بیرونی (Outer Layer):
• مواد استفاده شده: از جنس مقاوم در برابر باد و آب مانند گورتکس (Gore-Tex) یا مواد مشابه ساخته میشود.
• وظیفه: محافظت از کوهنورد در برابر باد، باران، برف و شرایط نامساعد آب و هوایی.
• ویژگیها: ضدآب بودن، تنفس پذیری بالا (تا اجازه دهد تا عرق از داخل به بیرون برود)، دوام و مقاومت در برابر پارگی و سایش.
2-جنس و مواد:
پوشاک کوهنوردی از مواد و جنسهای مختلفی ساخته میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاصی دارند. این مواد عموماً بر اساس نیازهای محیطی و فعالیتهای کوهنوردی طراحی میشوند تا کوهنوردان را در برابر شرایط مختلف آب و هوایی محافظت کنند و امکان حرکت و فعالیت راحت را فراهم کنند. در ادامه به برخی از مواد و جنسهای استفاده شده در پوشاک کوهنوردی اشاره میکنم:
• نایلون (Nylon):
o ویژگیها: مقاوم در برابر پارگی و سایش، سبک وزن، خواص ضدآب مناسب.
o کاربردها: لایه بیرونی از جامه های کوهنوردی که نیاز به محافظت در برابر باد، باران و برف دارند.
• پلیاستر (Polyester):
o ویژگیها: خواص تنفس پذیری خوب، خشک شدن سریع، مقاوم در برابر رطوبت.
o کاربردها: لایههای داخلی و میانی که برای جذب عرق، حفظ گرما و حفظ راحتی بدن کاربرد دارند.
• گورتکس (Gore-Tex):
o ویژگیها: ضدآب، تنفس پذیر، مقاوم در برابر باد و برف.
o کاربردها: لایه بیرونی از جامه های کوهنوردی که نیاز به محافظت کامل در برابر شرایط نامساعد آب و هوایی دارند.
• پشم (Wool):
o ویژگیها: خواص عایق حرارتی بالا، تنفس پذیری، حتی در حالت مرطوب هم از اثرات گرمایی برخوردار است.
o کاربردها: لایه میانی یا لباسهایی که نیاز به حفظ گرما در شرایط سرد دارند.
• نئوپرن (Neoprene):
o ویژگیها: مقاوم در برابر آب، خواص عایق حرارتی، استفاده در شرایط آبی و مرطوب.
o کاربردها: برای لباسهای ورزشهای آبی یا شرایطی که نیاز به عایق حرارتی در برابر آب دارند.
• الیاف مصنوعی (Synthetic Fibers):
o ویژگیها: سبک وزن، تنفس پذیری، خواص خشک شدن سریع.
o کاربردها: به عنوان جزء اصلی در بسیاری از پوشاک کوهنوردی که نیاز به ترکیبی از خواص تنفس پذیری، ضدآبی و راحتی حرکت دارند.
همچنین، برخی از پوشاک کوهنوردی ممکن است از ترکیب مواد مختلفی باشند تا خواص مختلف را در یک لباس ترکیب کنند، به عنوان مثال لایههای میانی ممکن است از ترکیب پلیاستر و پشم ساخته شوند تا علاوه بر عایق حرارتی، خواص تنفس پذیری و خشک شدن سریع را هم داشته باشند.انتخاب مواد مناسب بستگی به شرایط هوایی، نوع فعالیت کوهنوردی و نیازهای شخصی دارد تا بتوانید از بهترین کارایی و راحتی در طول کوهنوردی بهرهمند شوید.
3-بهرهوری و سهولت در حرکت:
لباسهای کوهنوردی باید مناسب برای حرکت و فعالیت در شرایط سخت و دشوار باشند، بنابراین باید آزادی حرکت مناسبی داشته باشند.
بهرهوری و سهولت در حرکت یکی از ویژگیهای بسیار مهمی است که لباسهای کوهنوردی باید داشته باشند. این ویژگیها تأثیر زیادی بر راحتی و کارایی کوهنورد در طول مسیر دارند. برای این که یک لباس کوهنوردی مناسب برای حرکت و فعالیت باشد، باید به چند نکته کلیدی توجه کرد:
• انعطاف پذیری: لباس کوهنوردی باید دارای انعطاف پذیری مناسبی باشد تا اجازه حرکت آسان و طبیعی بدن در زمان کوهنوردی را بدهد. این انعطاف پذیری به کوچکی وزن، انعطاف پذیری مواد و آزادی حرکت آن بستگی دارد.
• قابلیت دراز شدن: بسیاری از لباسهای کوهنوردی دارای قابلیت دراز شدن (Stretch) هستند که این امکان را به کوهنورد میدهند که بدون محدودیت حرکت کنند و به آسانی حرکات طبیعی را انجام دهند.
• قسمتهای متحرک: لباسهای کوهنوردی باید دارای قسمتهای متحرکی مانند زانوکش، آستینهای قابل تنظیم، یقههای قابل تنظیم و ... باشند
4-مقاومت در برابر عوامل جوی:
مقاومت لباسها در برابر عوامل جوی بسیار مهم است، به خصوص در شرایط آب و هوایی متنوع. لباسهای مقاوم در برابر باد، باران، برف و دیگر شرایط هوایی میتوانند از جنسها، طراحیها و تکنولوژیهای مختلفی ساخته شوند. به طور کلی، ویژگیهایی که لباسها را مقاوم میکنند شامل موارد زیر میشود:
• ضد باد بودن: لباسهایی که از جنسها و پوششهای خاصی ساخته شدهاند که باد به راحتی از آنها عبور نمیکند.
• ضد آب بودن: این لباسها معمولاً از جنسها یا پوششهایی ساخته شدهاند که قادر به جلوگیری از نفوذ آب هستند، یا از موادی ساخته شدهاند که باعث میشود آب بر روی سطح آنها جمع شود و به راحتی جذب نشود.
• در عین حال تنفس پذیر بودن: این ویژگی به لباسها کمک میکند تا از داخل بتواند هوا عبور پیدا کند و از بینش دیگر این ویژگی میتوان به برخی از لباسهای زیر اشاره کرد
5-قابلیت خشک شدن سریع:
قابلیت خشک شدن سریع یک ویژگی بسیار مهم است که بسیاری از لباسهای مخصوص فعالیتهای خارج از منزل، مانند کوهنوردی و فعالیتهای ورزشی، باید دارای آن باشند. این ویژگی به چند دلیل حائز اهمیت است:
• پیشگیری از سرمازدگی: لباسهایی که سریع خشک میشوند، کمتر از آب و عرقی که بر روی آنها تجمع مییابد را به داخل بدن انتقال میدهند. این ویژگی مهم است زیرا بدن در صورت خشک ماندن، کمتر در معرض خطر سرمازدگی قرار میگیرد.
• راحتی و آسودگی: در محیطهای خارج از منزل مانند کوهستان یا مکانهایی که دسترسی به خشک کردن لباسها محدود است، این ویژگی باعث میشود که افراد بتوانند به راحتی لباسهای خود را خشک کنند و در نتیجه، راحتی و آسودگی بیشتری را تجربه کنند.
• کاهش وزن و حجم: لباسهایی که سریع خشک میشوند، معمولاً از مواد سبکتر ساخته شدهاند که در نتیجه، وزن و حجم کمتری دارند. این امر میتواند به کاهش وزن کلیه تجهیزاتی که باید حمل شوند، کمک کند.
• حفظ بهداشت و تمیزی: لباسهایی که سریع خشک میشوند، کمتر به بوی بد و باکتریها تجمع مییابند، که این مسئله مهم در محیطهایی مانند کوهستان و فعالیتهای ورزشی است.
• به طور کلی، این ویژگی به لباسها این امکان را میدهد که در مواقع ضروری، به سرعت خشک شوند و از کاربران خود راحتی بیشتری فراهم کنند.
6-وزن:
وزن لباسهای کوهنوردی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در کوهنوردی، کاهش وزن تمام تجهیزات میتواند به کوهنوردان کمک زیادی کند، زیرا هر گرم اضافی که باید حمل شود، میتواند بر کارایی و راحتی آنها تأثیر بگذارد. برخی از دلایل مهم کاهش وزن لباسهای کوهنوردی عبارتند از:
• راحتی در حمل و نقل: لباسهای سبکتر کمترین تأثیر را بر وزن کلیه تجهیزات کوهنوردی میگذارند، که این امر میتواند در طول مسیر و در مواقع اضطراری، حمل و نقل راحتتری را برای کوهنورد فراهم کند.
• کاهش خستگی: حمل وزن زیاد میتواند باعث خستگی زودرس و کاهش عملکرد فیزیکی کوهنورد شود. لباسهای سبکتر کمک میکنند که انرژی کوهنورد صرفاً برای پیمایش و فعالیتهای فیزیکی ضروری باشد، نه حمل بار زیاد.
• سهولت در حرکت: لباسهای سبکتر باعث میشوند که کوهنورد به راحتی و با آزادی بیشتری حرکت کند، که این امر در تسلط بر مسیرهای دشوار و جلوگیری از برخوردهای ناخواسته مهم است.
• سرعت و کارایی: وزن سبکتر لباسها میتواند به کوهنورد کمک کند تا سریعتر حرکت کند، چرا که بدن به دلیل بار کمتری که حمل میکند، کمتر خسته میشود و توانایی انجام فعالیتهای جسمی بیشتری را دارد.
• کاهش ریسک آسیب: وزن زیاد میتواند خطرات فیزیکی را افزایش دهد، مانند خستگی بیش از حد، که کوهنورد را مستعد آسیب و ضربههای بیشتری میکند. لباسهای کوهنوردی سبکتر ممکن است این خطرات را کاهش دهند.
بنابراین، در طراحی و انتخاب لباسهای کوهنوردی، وزن سبک به عنوان یکی از معیارهای اساسی برای بهبود کارایی و راحتی کوهنوردان باید مد نظر قرار گیرد.
7-جزییات فنی:
• جزئیات فنی لباسهای کوهنوردی بسیار مهم هستند و باید با شرایط محیطی مورد استفاده هماهنگ شوند. که شامل موارد زیر هستند:
• زیپهای ضدآب: زیپهایی که مقاوم در برابر آب هستند و از نفوذ آب جلوگیری میکنند. این ویژگی مهم است برای حفظ خشکی داخل لباس در شرایط بارانی یا برفی.
• کلاههای قابل تنظیم: کلاههایی که امکان تنظیم اندازه و یا حفظ حرارت سر را فراهم میکنند، که این ویژگی میتواند در شرایط سرد و بادی بسیار مفید باشد.
• چسبهای بدون دوخت: استفاده از چسبهای بدون دوخت بر روی لباسها، به خصوص در نقاط حساس و اصلاحی میتواند کارایی و مقاومت لباس را افزایش دهد و از پارگی و خراشیدگی جلوگیری کند.
• پارچههای مقاوم در برابر پارگی: استفاده از پارچههایی که مقاوم در برابر پارگی هستند، در برابر زخمها و سایشهای احتمالی محافظت میکند و عمر مفید لباس را افزایش میدهد.
• بسته به نوع کوهنوردی و شرایط آب و هوایی محیط، نیازهای لباسهای کوهنوردی میتوانند متفاوت باشند. برای مثال:
• در کوهستانهای سرد و برفی، لباسهایی با عایق حرارتی مناسب، زیپهای ضدآب، و کلاههایی که حرارت سر را حفظ کنند، بسیار حیاتی هستند.
• در مناطق گرم و بارانی، لباسهایی با ویژگیهای تنفس پذیر، خنک کننده و مقاوم در برابر آب ممکن است بهترین گزینه باشند.
بنابراین، انتخاب درست لباسهای کوهنوردی بسته به شرایط محیطی و نیازهای فعالیت بسیار حیاتی است تا کوهنورد بتواند در طول مسیر به بهترین شکل ممکن تجربه خود را داشته باشد و از امکانات لباسهای خود بهره ببرد
پیشنهاد ما برای انتخاب یک لباس مناسب کوهنوردی تیم زیمازیست است که با مشاوره رایگان شما را در انتخاب بهتر پوشاک کوهنوردی کمک میکند.